پست‌ها

انتخابات ریاست‌جمهوری: یک شبه رفراندوم!

گفت‌وگوی کانال «امتداد» با احمد بخارایی مدیر گروه جامعه‌شناسی سیاسی در انجمن جامعه‌شناسی ایران و عضو انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا، درباره‌ی چرایی افزایش مشارکت در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ | منتشر شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۳ | نمایش گزارش  |  فایل شنیداری | احمد بخارایی:   گفت‌وگوی مفصلی با «امتداد» داشتم که بخشی از آن منتشر شد. فایل شنیداری شامل همه‌ی مباحث است. حداقل نیمی از سبد رأی قالی‌باف در دور دوم به سمت پزشکیان متمایل شد. البته این رقم به صورت حداقلی در نظر گرفته می‌شود و این‌گونه نبوده که واقعاً همه‌ی ۴ میلیون رأی قالی‌باف و کاندیداهای دیگر به سبد رأی جلیلی سرازیر شود. به عبارتی هم می‌توان گفت که بیش از ۹۵ درصد رأیی که در دور دوم از میان آرای افزایش‌یافته به پزشکیان اختصاص یافت ناشی از نگرانی بود که از جلیلی،‌ باند او و تفکرات‌اش به صندوق انداخته شد. این‌گونه نبود که مواضع پزشکیان در آن یک هفته تغییری داشته یا او حرف جدیدی زده باشد. سبد آرای جلیلی در این دوره نیز یا ناشی از تبلیغات در روستاها بود یا این که آن دسته از کسانی که در دور اول رأی نداده بودند در این دوره خواستند تا به

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۵): تحلیل نتایج انتخابات در استان‌ها در دور دوم!

احمد بخارایی: ۱ـ بیش‌ترین نرخ مشارکت در استان خراسان جنوبی در حدود ۷۱ درصد واجدان شرایط رأی بود با ۱۳۶هزار برای پزشکیان و ۲۸۴هزار برای جلیلی. رأی بیش از دو برابری جلیلی عمدتاً حکایت از امید محرومان به وعده‌های انتخاباتی دارد. ۲ـ کم‌ترین مشارکت در استان کردستان به میزان ۲۹ درصد بود که پزشکیان ۲۸۴ هزار و جلیلی ۷۶ هزار رأی آوردند. به نظر می‌رسد وعده‌های دو نامزد در این استان، زیاد خریدار نداشت. ۳ـ دومین میزان مشارکت بالا به استان یزد با نرخ حدود ۶۹ درصد تعلق داشت که پزشکیان ۲۵۳هزار و جلیلی ۲۵۵هزار رأی را از آن خود کردند. با توجه به سنت‌گرا بودن نسبی یزدی‌ها، نزدیکی آمار رأی‌ها به هم قابل پیش‌بینی بود. ۴ـ رده‌ی سوم رأی دهی به استان اردبیل با حدود ۶۵ درصد تعلق داشت که پزشکیان ۵۵۶هزار و جلیلی ۱۱۰هزار رأی آوردند. پنج برابر بودن رأی پزشکیان در یک استان ترک زبان قابل فهم است. ۵ـ استان کهکیلویه و بویر احمد با ۶۵ درصد مشارکت در رده‌ی چهارم مشارکت قرار داشت که پزشکیان ۱۷۴هزار و جلیلی ۱۹۹هزار رأی آوردند. رأی بیش‌تر جلیلی حاکی از امید بستن قشرهای آسیب‌پذیر به شعارهای معیشتی ایشان بود. ۶ـ رده‌ی پنجم

بلوغ سیاسی بیش از ۵۰ درصدی که رأی ندادند!

گفت‌وگوی روزنامه «دنیای اقتصاد» با احمد بخارایی درباره‌ی نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ | منتشر شده در ۱۷ تیر ۱۴۰۳ | فایل شنیداری   | نمایش گزارش | احمد بخارایی: پیرامون تحلیل نتایج #چانتخابات ریاست‌جمهوری با روزنامه دنیای اقتصاد گفت‌و‌گو داشتم که فایل شنیداری بدون کم و کسر هم ضمیمه است.در این مصاحبه به این موضوعات اشاره کردم: ۱ـ دوقطبی شدن جامعه پیرامون: درون‌حکومتی ـ برون‌حکومتی. ۲ـ تجمیع آراء عدم مشارکت با اکثریت آراء مسعود پزشکیان به عنوان مطالبه‌گران تغییرات اساسی و زیربنایی از جمله تغییر در ساختار حقوقی و قانون اساسی. ۳ـ ۱۰ درصد آراء پزشکیان متعلق به اصلاح‌طلبان و حواشی فرصت‌طلب در جهت تقویت رابطه‌ی قدرت و ثروت. ۴ـ علل ضعف و بی‌اعتباری نظرسنجی‌های متعدد قبل از انتخابات.   لطفاً ملاحظه و نقد فرمایید.

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۴): بلوغ سیاسی آن بیش از ۵۰ درصدی که رأی ندادند!

احمد بخارایی: ۱ـ بر اساس پیش‌بینی چندباره‌ای که متذکر شده بودم مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور شد. ۲ـ حدس زده بودیم مشارکت در دور دوم حدود ۴۵ درصد خواهد بود اما به کم‌تر از ۵۰درصد نزدیک شد. روشن است که آن حدود ۱۰ درصد افزایش مشارکت ( از ۴۰ تا نزدیک ۵۰ درصد در دور دوم) به واسطه‌ی خوف از تفکر سعید جلیلی بود و نه حمایت برخی از «تحول‌خواهان» از پزشکیان! بنابراین دایره‌ی منازعه با اندیشه‌ی متحجرانه‌ی طیف سعید جلیلی و نگرانی نسبت به او، بیش از آن چیزی بود که ما تصور کرده بودیم. ۳ـ وزن «اصلاح‌طلبان» در انتخابات، کم‌تر از ۱۰ درصد است زیرا بخش قابل توجهی از آن ده و نیم میلیون رأی به پزشکیان در دور اول به علاوه اکثر قریب به اتفاق شش میلیون رأی اضافه شده به ایشان در دور دوم به واسطه‌ی مطالبه‌گری در جهت «تغییرات اساسی» و نه اصلاحات رایج بوده است. ۴ـ آقای پزشکیان بداند رأی شانزده و نیم میلیونی او معادل ۲۷ در صد جمعیت صاحب رأی به علاوه آن بیش از ۵۰ درصدی که رأی ندادند جمعاً بیش از ۷۷ درصد مردم ایران خواهان تغییرات اساسی در ساختارهای حقوقی (قانون اساسی) و سیاسی‌اند و الا همه و خود ایشان می‌دانند که بدون تغی

کودکان کار، قربانی شرایط سیاسی!

گفت‌وگوی تلویزیون خبری «آن» وابسته به خبرگزاری مهر با احمد بخارایی درباره‌ی علل ساختاری «کودکان کار» | پخش شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۳ | پخش گفت‌وگو | کل برنامه | احمد بخارایی: با بخش تلویزیون خبرگزاری مهر در برنامه‌ی زنده، گفت‌و‌گوی کوتاهی داشتم پیرامون کودکان کار. در آن‌جا گفتم که کودکان کار، تعدادشان چه دویست‌هزار یا پانصد‌هزار باشد اصل قضیه این است که آن‌ها قربانی وجود تبعیض در عرصه‌های اقتصادی و سیاسی‌اند و نیز محصول شکاف دهشتناک طبقاتی و ایضاً پی‌آمد نهادینه شدن تبعیض در عرصه‌ی سیاسی جامعه‌اند.

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۳): سخن آخر: اتمام حجت!

احمد بخارایی: اگر فردا مشارکت جدیدی رخ ندهد و همان حدود ۴۰درصد مشارکت کنند به احتمال زیاد آقای پزشکیان برنده خواهد بود زیرا درصد بالایی از رأی‌سفیدی‌ها و نیز درصد قابل توجهی از طرفداران آقای قالی‌باف، متمایل به مسعود پزشکیان خواهند شد. هرگونه افزایش مشارکت و هرگونه کاهش در نرخ ۶۰درصدی عدم مشارکت، موجب تضعیف وضعیت «تحول‌جویان» در چانه‌زنی قریب‌الوقوع است و طبیعتاً هر یک از ما لازم است پاسخ‌گوی تصمیم‌مان در انتخابات باشیم. یادمان نرود که قدرت ۶۰درصدی خیلی حرف‌ها دارد که در آینده‌ی نزدیک موجب تغییرات اساسی خواهد شد. به هوش باشیم، ما با یک شبه «رفراندوم» در موضوع کارآمدی یا ناکارآمدی نظام حکم‌رانی در ۱۵ تیر مواجهیم! سخن نهایی این‌که «تحول‌جویان» در انتخابات فردا (۱۵ تیر ۱۴۰۳) شرکت نخواهند کرد و اذعان دارند در صورت برنده شدن هر یک از نامزدها، تهدیدهای بعدی تبدیل به «فرصت» برای «تحول» خواهد شد. «تحول‌جویان» اهل «تحریم» که مفهومی سیاسی است نیستند بلکه در عرصه‌ی اجتماعی ـ سیاسی در انتخابات فردا یک «کنش‌گری سلبی» با تاکتیک «مقاومت مدنی» دارند. پزشکیان خود را «صادق» خوانده است. به نظر می‌رسد طی

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۲): جناب پزشکیان پیشاپیش تبریک ریاست‌جمهوری‌تان اما بدانید …!

احمد بخارایی:‌ چرا تبریک؟ در یادداشت دیروز (شماره‌ی ۲۱) استدلال توأم با ارقام آوردم که پیروز انتخابات در ۱۵ تیر و در دور دوم شما هستید. حالا:

لطفاً توجه شود!

گزارش‌نویس سایت خبری ـ تحلیلی دیدارنیوز دو روز قبل با من گفت‌و‌گویی داشت و آن را برای سایت فوق‌الذکر، تنظیم کرد و تحویل‌شان داد. پاسخ آمد که «چون تمام و کمال، حرمت رعایت نشده قابل انتشار نیست.» لطفاً بخوانید و داوری کنید!!! چند بار گفته‌ام که ۹۵ درصد جراید و رسانه‌های مکتوب و مجازی داخلی در انحصار اصلاح‌طلب‌ها و اصول‌گرایان است.  آن ۶۰‌درصد مردمی که «تحول‌جو» هستنداز تریبون رسا برخوردار نیستند!  از میانه‌ی این چهل‌درصد و آن شصت‌درصد مسعود پیوسته: در این چهار پنج روز باقی‌مانده تا انتخاب نهایی رئیس‌جمهور دوره‌ی چهاردهم، چه اتفاقی در جان جامعه ایران رخ خواهد داد؟ آیا شرایط خاصی پیش آمده است؟ چهل‌درصد حاضران، در دور اول، انتخاب‌شان را کردند و حالا در شرایط فینال روز جمعه، پانزدهم تیرماه، دو نماد بنیادگرایی و ملایم‌گرایی، سوژه‌ی جامعه‌اند و کفه‌ی کدام سو سنگینی خواهد کرد و کدام پیروز میدان خواهد شد؟ آیا باقی‌مانده‌های تبلیغات و ناگفته‌های این دو کاندیدا در مستندهای تلویزیونی‌شان در این ساعات و دقایق پایانی بازی، به کمک‌شان خواهد آمد و مناظره‌های شبانه‌ی فردا و پس‌فردای‌شان، نگاه رأی‌دهندگ

مبانی جامعه‌شناختی «مقاومت مدنی» و کنش‌گری سلبی (با تأکید بر انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳)

نشست «نسبت کنش‌گری مدنی با ساختارهای سیاسی در جامعه» به میزبانی گروه هم‌اندیشی جامعه‌شناسی | برگزار شده در ۶ تیر ۱۴۰۳ | فایل شنیداری | احمد بخارایی: در نشست مجازی «تحلیل رابطه کنش‌گری مدنی با ساختارهای سیاسی در جامعه» به این موضوعات پرداختم: دو نوع کنش عقلانی که ماکس وبر مطرح می‌کند شامل: معطوف به هدف و معطوف به ارزش که اولی با پیش‌فرض «هدف وسیله را توجیه می‌کند» ملاکش «درست بودن منطقی» و نتیجه‌گراست اما دومی، ملاکش «خوب بودن ارزشی» و تکلیف‌گرا بر اساس گزاره‌های اخلاقی است. عدم مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ به عنوان یک «کنش عقلانی معطوف به ارزش». انواع کنش مدنی ایجابی و سلبی شامل: مقاومت منفی (Civil resistance) به معنای ایستادگی بدون خشونت در قالب کوشش‌های سازمان‌دهی شده مانند تحصن و اعتصاب. نافرمانی مدنی (Civil disobedience) در قالب یک کنش قانونی و نه ستیزه‌جویانه. سرپیچی عمومی به صورت نافرمانی مدنی گسترده در حکومت‌های استبدادی و تک‌حزبی (بنا به قول لیپست). ویژگی‌های نافرمانی مدنی در نگاه جان رالز: زمانی که قوانین مرزهای بی‌عدالتی را درنوردند، عدالت نسبی در جامعه حاکم باشد،

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۱): در ۱۵ تیر ۱۴۰۳ چه رخدادی را شاهد خواهیم بود؟

احمد بخارایی:‌ از سوی اصلاح‌طلبان عمدتاً شنیده می‌شود که اگر در انتخابات، مشارکت نکنیم و اگر یک طالبان دیگر طی چهار سال آینده بر مملکت حاکم شد چه خاکی بر سرمان بریزیم!؟ پرسش مهمی است. عزیزان، در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری، مجموع رأی ولایی‌های دوآتشه به علاوه محرومان فریب‌خورده (عمدتاً در روستاها) اندکی بیش از ۹ میلیون متعلق به سعید جلیلی بود. اما رأی‌دهنده‌ها به محمدباقر قالی‌باف، عمدتاً دو بخش بودند با دو اولویت: حامیان ایدئولوژی رهبری، خواهان رفرم مدیریتی و اصلاحات اقتصادی نسبت به دوران گذشته. در یک حالت خوش‌بینانه حداکثر نیمی از این افراد به سمت جلیلی متمایل خواهند شد و نیم دیگر به سمت پزشکیان و بعید است از این جماعت، کسی در دور دوم مشارکت نکند. بر این اساس رأی پزشکیان بیش از ۱۲ میلیون و برنده خواهد شد. علاوه بر این با جو هراس‌آلودی که اصلاح‌طلبان (مندرج در فحوای پرسش آغازین) نسبت به احتمال انتخاب جلیلی در رسانه‌های مکتوب و شبکه‌های مجازی (که به شکل انحصاری در اختیار دارند و شبکه‌‌ای و امنیتی کنش می‌کنند) دامن زده‌اند احتمالاً چیزی حدود ۲ میلیون از تحول‌خواهانی که در مرز و هم‌جو

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲۰): چرا دروغ (بخوانید: کذب اجتماعی!) می‌گویید؟

احمد بخارایی:‌ سایت‌ها و روزنامه‌های اصلاح‌طلب (که ۹۵ درصد رسانه‌ها و جراید در انحصار باندی اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان است) گفته‌اند که علت عدم مشارکت آن ۶۰ درصد عبارت از «نومیدی به آینده» است! چرا کذب می‌گویید؟ آن ۶۰ در صد به دنبال تحول‌اند و آگاه و اراده‌مندند. آن‌ها امیدوارند به گذر از این چاله و شکاف که در عرصه‌های: فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی پدیدار شده و روند توسعه و برخورداری از زندگی معمولی را با چالش جدی مواجه ساخته. آن‌ها امیدوارند زیرا با نقد گذشته، به دنبال شیوه‌های نوین کنش‌گری هستند. آن‌ها امیدوارند زیرا به دنبال جایگزین کردن «ساختارهای» نوین به جای ساختارهای فاقد کارکرد هستند. آن‌ها امیدوارند زیرا «مقاومت مدنی» را یک شیوه‌ی خشونت‌پرهیز و تدریجی برای «تحول‌جویی» می‌دانند. آن ۶۰ درصد امیدوارند زیرا طی چند سال نزدیک آتی، افقی را می‌بینند که صدای‌شان شنیده‌ خواهدشد و «کنش‌گری سلبی» امروزشان، فردا به ثمر خواهد نشست. چرا می‌گویید آن ۶۰درصد نومیدند!؟  دوباره ذهنیت معیوب خود را بر جامعه تحمیل می‌کنید؟ «تحول‌جویان» از شانزده تیر به بعد، هر انتخابی رقم بخورد، از فرصت‌ها امیدو

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۹): ای شمایان!

احمد بخارایی:‌ بدون پیش‌درآمد … دنباله‌رو مردم باشید. ملت به شما اعتنا و التفاتی ندارد! با شما هستم: جناب محسن رنانی که در آخرین لحظات تصمیم به مشارکت می‌گیرید، شما به اقتصاد بپردازید و عقل‌تان را فدای دل‌تان نکنید! جناب بیژن عبدالکریمی که فرمودید استخوان در گلو و خار در چشم، مشارکت می‌کنم، خار در چشم مردم نکارید! شما که نگران «امر معنوی» بودید در هنگامه‌ی فساد اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان! با شما هستم جناب عباس عبدی که میزان مشارکت در انتخابات از آراء پزشکیان برای‌تان ارزش بیش‌تری داشت! شما ستون ثابت‌تان در روزنامه‌ی فرمایشی اصلاح‌طلبانه‌ی «اعتماد» را بچسبید! با شما جناب حمیدرضا جلایی‌پور که «منافع حزبی و جناحی» را به ارزش‌های راستین ملت، همواره ترجیح داده‌اید! با شما جناب علی ربیعی با سابقه‌ی مدیریتی در جناح اصلاحات و اطلاعات که علم و دانشگاه را به منبری برای نصیحت مردم تبدیل کردید و پس از اعلام نتیجه‌ی دور اول انتخابات، ناگهان دل‌سوز کسانی می‌شوید که رأی نداده‌اند و «نرخ روز» را در نظر دارید! با شما هستم جناب محمد فاضلی جامعه‌شناس و مشاور عصبانی آقای پزشکیان که جامعه‌شناسی را «حکومتی»

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۸): حماسه‌ی عدم مشارکت؟

احمد بخارایی:‌ دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری به پایان رسید. حدود ۴۰درصد در انتخابات شرکت کردند و این پایین‌ترین نرخ مشارکت در همه‌ی انتخابات مجلس و ریاست‌جمهوری بود. در تحلیل‌های اولیه پیش‌بینی شده بود که چنین رقمی به دست آید هر چند در تحلیل‌های بعدی حدس زده بودیم که حدود ۵۰درصد مشارکت خواهند کرد اما اینک متوجه شدیم که گستره‌ی «تحول‌جویان» فراتر از آن چیزی است که ما تصور کرده بودیم و نیز داستان اصلاح‌طلب و اصول‌گرا، کم‌محتواتر از آن است که ما می‌دیدیم! و اما باز هم صدا و سیما به دروغ‌گویی‌اش ادامه داد و گفت: «مردم با همه‌ی گرایش‌ها و سلایق پای صندوق‌های رأی آمدند»! چقدر بی‌شرم! همه‌ی رأی زاکانی و قاضی‌زاده هاشمی و جلیلی در تجمیع رأی سعید جلیلی آمد و این همه‌ی وزن ولایت‌مداران است چیزی حدود ۱۵درصد مردم، آن هم بخش عمده‌اش در روستاها! بسیاری از کسانی هم که به مسعود پزشکیان رأی دادند نه به دعوت «اصلاح‌طلبان» بلکه ضمن برخورداری از اندیشه‌ی «تحول‌جویانه» آمدند تا بین بد و بدتر دست به انتخاب بزنند بالطبع در انتظار تغییرات ساختاری هستند و الا به زودی فریاد خواهند زد: پزشکیان رأی ما رو پس بده!

رئیس‌جمهور اختیارات را لازم را ندارد!

تصویر
بخش کوتاهی از گفت‌وگوی تلویزیون دولتی سراسری آلمان (ZDF) با احمد بخارایی درباره‌ی عدم اختیار رئیس‌جمهور در موضوعات کلیدی | منتشر شده در ۸ تیر ۱۴۰۳ (روز برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری)

مشارکت یا عدم مشارکت!

تصویر
مناظره میان احمد بخارایی و سعید لیلاز به میزبانی «عبدی مدیا» احمد بخارایی: گفت‌‌و‌شنود مفصلی داشتم با جناب سعید لیلاز که مدافع مشارکت به نفع آقای پزشکیان است. محور صحبت‌های من پیرامون علل «عدم مشارکت تحول‌جویان» در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری بود. اشاره‌ی من عمدتاً به ضعف اصلاح‌طلبان در کم‌توجهی به نقصان و ناکارآمدی ساختارها در ایران و نیز به جامعه‌ی توتالیتر در ایران و دیکتاتوری ایدئولوژیک بود. به عدم امکان تحقق وعده‌های آقای پزشکیان هم اشاره داشتم و موضوعات دیگر …

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۷): یادداشت آخر: چرا «تحول‌جویان» رأی نمی‌دهند!؟

احمد_بخارایی:‌ ۱ـ به نظر می‌رسد دو نوع مواجهه‌ی جدیّ با نظام جمهوری اسلامی در ایران وجود دارد:  الف: این‌که گفته شود: «ما نظام جمهوری اسلامی را اساساً قبول نداریم». این به معنای تمایل به «#براندازی» و انقلاب است که در نگاه جامعه‌شناختی، «#انقلاب» نمی‌تواند قابل دفاع باشد زیرا تؤام با هیجانات و گاه رفتارهای کم‌تر عقلانی است مانند آن‌چه در سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاد و بالطبع این جریان دارای فراز و فرودهای اجتماعی گاه ناخوشایند پس از هر انقلابی خواهد بود به ویژه آن‌که در ایران به لحاظ قومی و مذهبی با تنوع مواجهیم و نیز طیفی از قوم‌گرایان و مذهبیون و سنتی‌ها به عنوان «مطالبه‌گر» به صحنه خواهند آمد. ب: این‌که گفته شود: «به نظام #جمهوری_اسلامی، نقدهای ساختاری وارد و لازم است ساختارهای حقوقی (از جمله، #قانون_اساسی) و سیاسی در اولویت بازنگری ریشه‌ای واقع شود». این همان خواست و نظر «تحول‌جویان» است که به چهار ویژگی در روند #تحول‌جویی مشهورند: تدریجی بودن جریان، خشونت‌پرهیزی (مقاومت مدنی)، لزوم تقویت #آگاهی_جمعی و هدف‌گیری ساختارها. ممکن است برخی این نگاه را «#انقلاب_مخملین» بنامند یا هر عنوان دیگری

تبعیض، احساس فقر، جرائم: جامعه‌ی آشفته و منتظر ایران!

گفت‌وگوی پایگاه خبری ـ تحلیلی «برهان خبر» با احمد بخارایی درباره‌ی میزان مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ | منتشر شده در ۲۶ خرداد ۱۴۰۳ | پخش گفت‌وگو: | بخش ۱ | بخش ۲ | | #احمد_بخارایی: حدود یک ماه قبل در اوایل خرداد ماه ۱۴۰۳ با سایت خبری ـ تحلیلی «برهان خبر» این گفت‌وگو انجام شد. در آن زمان هنوز نامزدهای #انتخابات_ریاست‌جمهوری ثبت‌نام نکرده بودند، بنابراین تحلیل من از میزان احتمالی مشارکت به آن ایام باز می‌گشت. ظاهراً نظام حکم‌رانی با #تأیید_صلاحیت آقای #پزشکیان و به صحنه آمدن #اصلاح‌طلبان (پس از زمان این گفت‌و‌گوی من با سایت برهان خبر) در صدد برآمد تا میزان #مشارکت کم‌تر از انتخابات #ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ نشود!  در این ضبط تصویری به این موضوعات اشاره داشتم: ۱ـ تحلیل #رفتار_رأی‌دهی در #انتخابات گذشته، ۲ـ بحران #مشروعیت ناشی از روند کاهشی #مشارکت_سیاسی، ۳ـ ایدئوژیک و توهم‌گرا بودن نظام حکم‌رانی در دهه‌های گذشته، ۴ـ جامعه‌ی ایران: آشفته‌ی منتظر!، ۵ـ نقد نقش جامعه‌شناسان در ایران، ۶ـ «خود‌انتقاد» نبودن #نظام_سیاسی در ایران، ۷ـ نق زدن صاحبان قدرت و انگشت اتهام را به سمت «دیگری» گرفتن عنا

اهمیت عدم مشارکت، مهم‌تر از مشارکت!

نشست «مشارکت در انتخابات، منافع و مضرات» به میزبانی گروه مشق سیاست درباره‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ | برگزار شده در دوشنبه ۴ تیر ۱۴۰۳ ⚠️به علت عدم حضور محمد میرباقری، مناظره انجام نشد و با پرسش و پاسخ جایگزین شد! | فایل شنیداری | | #احمد_بخارایی: دیشب (دوشنبه ۴ تیر ۱۴۰۳) گفت‌و‌گوی مفصلی در قالب پرسش و پاسخ به مدت ۱۱۰ دقیقه به میزبانی گروه «مشق سیاست» در تلگرام داشتم. تقریباً تمام دغدغه‌هایی که اینک مخاطبان و شهروندان پیرامون #انتخابات_ریاست‌جمهوری دارند در این جلسه‌ی مجازی مرور شد. پرسش‌ها و پاسخ‌ها: ۱ـ تغییر رؤسای جمهور در ایران روی معیشت اثرگذار بوده، حال آیا باز هم به #عدم_مشارکت تأکید دارید؟ پاسخ: فراز و فرودها تمایز معنادار نداشتند و همواره آمار مشکلات اقتصادی و اجتماعی سیر صعودی داشته است. #جامعه با ضعف #اعتماد_اجتماعی و روند دوقطبی شدن (بخوانید: #فروپاشی_اجتماعی) ناشی از حاکمیت #توتالیتر و اتوریتر مواجه است. ۲ـ آیا تلاش حاکمیت برای جلب مشارکت در انتخابات، مقدمه‌ی تغییرات بعدی به ویژه در حوزه‌ی «رهبری» نیست؟ پاسخ: #مشارکت کردن یا نکردن یک «شبه #رفراندوم» است مانند #انتخابات_م

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۶): خیر … خیر … خیر …

احمد_بخارایی:‌ #صدا_و_سیما تعمداً خود را به فراموشی زده است که در آخرین #انتخابات در اسفند ۱۴۰۲ حدود ۶۰ درصد صاحبان #رأی مشارکت نکردند و حالا نمایندگانی از این خیل عظیم در مناظره‌ها و میزگردها مشاهده نمی‌شود! این رفتار، مصداق دروغ و کذب ساختاری است یعنی «پوشاندن واقعیت»! از این که بگذریم، ۱۶ ساعت مناظره‌ی تکراری نامزدها را دیدیم. ده‌ها ساعت برنامه‌های تلویزیونی کاندیداها را هم دیدیم. گزارش حضور آن‌ها در مجامع تبلیغاتی‌شان را هم خواندیم … هر چه اندیشه می‌کنیم عقل، رضایت به مشارکت نمی‌دهد. «#تحول‌جویان» از ابتدا بسان «#براندازان» بر طبل «#تحریم_انتخابات» نکوبیدند و ماندند تا پیام و مواضع نامزدها را ببینند و بشنوند و ارزیابی کنند. آمدیم، وقت گذاشتیم، بحث و #مناظره با موافقان #مشارکت داشتیم و همه‌ی روش‌های منطقی را در حد توان پیش گرفتیم تا در پایان، نتیجه‌گیری کنیم و امروز به این نتیجه رسیدیم که «تحول» یعنی تغییرات ساختاری، نیازمند مرزبندی جدی و عیان و بدون مماشات با #اصول‌گرایان و #اصلاح‌طلبان است و البته مناظرات را تا پنج‌شنبه شب، ۷ تیر ادامه خواهم داد. بگذریم که بسیاری از مروجین و مبلغی

انتخابات_ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۵): «تحول‌جویان» (رأی نمی‌دهند) عاقلند و کنش‌گر!

مبانی جامعه‌شناختی «رأی ندادن» | #احمد_بخارایی:‌ بنا به گفته‌ی #ماکس_وبر چهار نوع کنش داریم که دوتای آن‌ها «عقلانی»اند: معطوف به هدف و معطوف به ارزش. «کنش عقلانی معطوف به هدف» بر پایه «درست بودن» استوار است اما «کنش عقلانی معطوف به ارزش» بر مبنای «خوب بودن» است.  در #رفتار_رأی‌دهی، کنش عقلانی معطوف به هدف بر محوریت روش یعنی «انتخاب» استوار است اما دال مرکزی کنش عقلانی معطوف به ارزش عبارت از «موضوع» است، یعنی قبل از کنش‌گری، یک گزاره‌ی ارزشی، ملاک کنش خواهد بود مانند این که گفته شود: «خوب را انتخاب خواهیم کرد و از انتخاب بد، حذر می‌کنیم». بر این اساس کنش رأی ندادن، یک کنش عقلانی معطوف به ارزش است. در این فضای کنش‌گرانه اخلاق و ارزش و عناصر پیرامونی و فرابخشی در یک مجموعه‌ی خردورزانه مد نظر است و بالطبع، مقام انسانیت هم ارج نهاده می‌شود به گونه‌ای که آلت دست قرار نمی‌گیرد. وقتی شما می‌بینید که مواضع و شعارهای به ظاهر خوب و متعالی یک کاندیدا امکان تحقق ۲۰ درصدی هم ندارد این به معنای «بد بودن» است که در مقایسه با «بدتر» (تثبیت وضع موجود») پا به صحنه گذاشته است. و اما چرا #رأی_ندادن، یک «کن

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۴): ۸ تیر چه خواهد شد؟!

احمد بخارایی:‌  ۱ـ احتمالاً #مصطفی_پورمحمدی به نفع #مسعود_پزشکیان و بسا #علیرضا_زاکانی به نفع #سعید_جلیلی کنار روند و دو قطبی «#اصلاح‌طلب ـ #اصول‌گرا» پررنگ شود. ۲ـ بیش از ۹۵ درصد جراید و روزنامه‌ها و سایت‌های خبری ـ تحلیلی در داخل در انحصار سردمداران اصلاح‌طلب یا اصول‌گرا هستند و در روزهای گذشته سعی داشتند پیام «#تحول‌جویان» را #سانسور کنند و به رغم اعلام آمادگی، مناظرات با طرفین این دو جریان حاکم را سامان ندادند اما سعی در آتشین کردن تنور انتخابات داشتند. ۳ـ احتمال کشیده شدن #انتخابات به دور دوم زیاد است و نهایتاً سرنوشت انتخابات در دور دوم و در ۱۵ تیر رقم خواهد خورد. ۴ـ «تحول جویان» هم‌چنان #اصلاح‌طلبان و #اصول‌گرایان را در عرصه پویایی اجتماعی و راه‌کارهای سیاسی آن «کوته‌قامت» ارزیابی می‌کنند و تن به بازی انتخابات #ریاست‌جمهوری در دور اول نمی‌دهند. ۵ـ از آن جهت که برای نظام سیاسی ـ مذهبی در ایران، «#نرخ_مشارکت» مهم است، بالعکس در سوی دیگر «نرخ عدم مشارکت» که حدود ۵۰ درصد خواهد بود معنای منحصر به فردی خواهد داشت که به مثابه فریاد «تحول‌جویان» خواهد بود. بنابراین از یک زاویه، #عدم_مشا

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۳): مناظره دوم یا تکرار مکررات!؟

احمد_بخارایی:‌ پنج‌شنبه ۳۱ خرداد شاهد مناظره‌ی دوم نامزدها در ساعت ۲۰ تا ۲۴ از شبکه ۱ سیما بودیم. چهار ساعت خسته‌کننده! ۱ـ جناب #قاضی‌زاده هاشمی که تصور کرده مدیریت کلان ایران مانند ریاست #بنیاد_شهید است و یک تنه می‌خواهد درآمد حوزه‌ی #بهداشت و درمان را ۱۰۰ برابر (از ۱۰۰ میلیون به ۱۰ میلیارد دلار در سال) کند. گویی اصلاً در باغ نیست! ۲ـ #قالی‌باف که تصور دارد برای ترم اول دوره‌ی لیسانس، درس «مبانی مدیریت» می‌دهد، می‌گوید:  #نظام_سلامت، نیاز به عوامل فرابخشی (آب و هوا و خاک و محیط زیست و …) دارد که هنوز به آن‌ها توجه نشده و سلامت، مهم‌تر از معیشت است. عجب، از کرامات شیخ ما این است ـ شیره را خورد و گفت شیرین است! ۳ـ #پورمحمدی که معتقد بود:  الحمدالله(!) زیرساخت‌ها ایجاد شده و باید گسترش دهیم و فقط تدبیر و برنامه‌ریزی و ایجاد اعتماد و خوش‌بینی و برنامه‌ریزی لازم است! عجب، گویی این مغز از دو دهه قبل فریز شده‌است (الحمدالله!) و فقط یک ژست جدید گرفته است! ۴ـ #زاکانی هم موضوع بهداشت را فراتر از شبکه‌ی بهداشت و درمان می‌دانست و می‌گفت:  نگاه منطقی و کارشناسی نیاز است! او هم فکر می‌کند مملکت‌دار

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۲): میزگرد تخصصی «غیر فرهنگی» در صدا و سیما!

احمد_بخارایی:‌ در شبکه‌ی ۲ سیما، ساعت ۱۹ تا ۲۰ و ۳۰ دقیقه‌ی چهارشنبه ۳۰ خرداد و در میزگرد تخصصی فرهنگی با حضور مسعود پزشکیان، چه گذشت؟  جناب پزشکیان بخش اصلی وقت‌شان به توضیح نامه‌ی امام علی به مالک اشتر اختصاص یافت و واژگان و جملات مبسوط عربی هم چاشنی بود و خبری از مقوله‌ی «فرهنگ» به معنای خاص خود نبود. وقتی می‌گوییم «#فرهنگ» به یاد مفاهیمی مانند: فرهنگ توسعه، فرهنگ مصرف، تعارض باورهای سنتی و نوین، موانع ایدئولوژیک، ادبیات و هنر و غیره می‌افتیم اما در طول برنامه‌ی یک و نیم ساعته، نه سه کارشناس کم‌سواد صدا و سیما و نه آقای پزشکیان و همراهانش، حرفی از مقولات فرهنگی به طور ویژه نزدند یا در حاشیه‌ی دور مطرح کردند. مسعود پزشکیان که حرف‌های تکراری از نهج‌البلاغه و داستان «هوای نفس» و «باندبازی» در نامه‌ی علی به مالک اشتر را مبسوط گزارش می‌داد آیا نمی‌داند استادانی که این درس‌ها را به ایشان آموخته‌اند خود مفسر و توجیه‌گر وضعیت کنونی هستند و حالا «شاگرد» آمده است تا درس پس بدهد؟! آیا نمی‌گویند: «المعرف اجلی من المعرف»( به ترتیب: کسره و فتحه «ر» در المعرف)!؟ یعنی: فاعل تعریف کننده لازم است آشک

انتخاباتریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۱): ما داریم تأمل می‌کنیم، پیرو نیستیم!

احمد_بخارایی:‌ در یادداشت «#انتخابات شماره‌های ۹ و ۱۰» از آقای #مسعود_پزشکیان پرسش کردم که در زمان ریاست‌جمهوری‌تان اگر نتوانید یا نخواهید یا نگذارند (تضاد: #دیپلماسی و #میدان!) بخش‌های اصلی وعده‌های‌تان را عملی کنید چه خواهید کرد؟ ظاهراً ایشان در میتینگ انتخاباتی‌شان در اصفهان در پاسخ به این پرسش که یک جوان اصفهانی مطرح کرد، گفت:  «اگر بنده پس از گرفتن #رأی شما و تصدی پست #ریاست‌جمهوری به خواست شما عمل نکردم رأی خودتان را پس بگیرید. اگر نتوانم تغییرات حداقلی را صورت دهم کنار می‌کشم. (کانال تلگرامی عصر ایران)» جناب #پزشکیان بگویید این که گفتید، مردم رأی خودشان را پس بگیرند، یعنی چه؟ یعنی بیایند در خیابان و با #سرکوب نیروهای امنیتی مواجه شوند؟ چرا توپ را به زمین «مردم» شوت می‌کنید؟  از سوی دیگر منظور شما از: «تغییرات حداقلی» چیست؟ مگر ایرانی که در ابربحران گرفتار است با تغییرات حداقلی، درمان می‌شود؟ حالا اگر فردا که #رئیس‌جمهور شدید و چند تغییر شکلی و صوری انجام دادید آیا شما هم مانند سید #محمد_خاتمی در کابینه‌ی دومش، طلب‌کار از مردم خواهید بود و اگر کسی اعتراضی به شما داشته باشد خواهید

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱۰): آقای پزشکیان و مشاوران مدعی پاسخ گویید!

| #احمد_بخارایی:‌ دیروز در بند ۶ یادداشت ۹ «#انتخابات_ریاست‌جمهوری» گفتم که: «… ۶ـ داشتم فکر می‌کردم اگر جناب پزشکیان نتواند یا نگذارند نظراتش را عملیاتی کند او چه عکس‌العملی خواهد‌ داشت؟ آیا اعلام خواهد کرد و آیا از #ریاست‌جمهوری #استعفا خواهد داد؟!» یکی از اهالی محترم رسانه که من را دنبال می‌کند برایم نوشت:  «درود عالی این بند ۶ خیلی مهم است. ای کاش این چندروز باقی‌مانده تا #انتخابات دوره‌ی چهاردهم #ریاست‌جمهوری، یکی از جناب #پزشکیان بپرسد که چنان‌چه پس از پیروزی و استقرار دولت تحول‌جویش احساس کند دارند همان مقامات بالادستی، مانع رفتار واقع‌گرایانه‌اش می‌شوند، چه واکنشی خواهد داشت؟ البته که ظاهراً در استراتژی، همگام با منویات رهبری است و به تعبیر غلیظ خودش، ذوب در ولایت است. آیا کوتاه خواهد آمد و همچنان مذاب باقی خواهد ماند؟! یا طرحی نو متناسب با #مطالبات_ملی در خواهد انداخت؟ اگر هم‌نوایی‌اش را با #ولی_فقیه، این‌قدر غلیظ و صریح بیان نمی‌کرد، شاید می‌شد به وی امیدوار بود. ولی خودش و سلامت و صداقتش را به منویات رهبری قفل زده است و راه گریزی برای خود به جا نگذاشته‌است. مگر اینکه همین ر

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۹): تأمل در مواضع دکتر مسعود پزشکیان!

احمد_بخارایی: ۱ـ بدون شک سربلندی مردم ایران در گرو «#تحول‌جویی» فراتر از #اصلاح‌طلبی از نوع رایج است. ۲ـ از سوی دیگر تمایز «تحول‌جویی» با «#براندازی» در تاکتیک‌هاست نظیر: لزوم #خشونت‌پرهیزی، توجه به عنصر «#آگاهی_اجتماعی» و نهایتاً تدریجی بودن و نه «انقلابی»! ۳ـ برای ورود به مرحله‌ی اصلی و نخستین «تحول‌جویی» و به عنوان پیش‌درآمد، لازم است پل ارتباطی بین مرحله‌ی کنونی و مرحله‌ی مطلوب، طی شود که به نظر می‌رسد در یک مقطع «اصلاح‌طلبانه»، این امر تحقق یابد چرا که عنصر آگاهی و منظومه‌ی معرفتی #جامعه در یک دیالکتیک نوین و پویا ارتقاء می‌یابد و به جای استفاده از مفاهیمی که سیاه و سفید است مانند: «#تحریم»، تأمل دیالکتیکی و به‌موقع، سلاح و صلاح این مسیر است. ۴ـ #مناظره نخست کاندیداهای #انتخابات_ریاست‌جمهوری در دوشنبه‌‌شب، ۲۸ خرداد ۱۴۰۳ چنگی به دل نزد و شاید انبوه پرسش‌ها و زمان کوتاه پاسخ‌گویی به مدت ۴ دقیقه این امکان را فراهم نمی‌کرد؛ پس تردید و تأمل «#تحول‌جویان» هم‌چنان تداوم داشت. ۵ـ حضور دکتر #مسعود_پزشکیان با همراهی دکتر #جواد_ظریف در شبکه ۳ در ساعت ۱۴ و ۳۰ دقیقه تا ساعت ۱۶ روز سه‌شنبه ۲۹ خ

دعوت اصلاح‌طلبان به مشارکت در انتخابات ریاست‌‌جمهوری، موجب «آگاهی‌ستیزی» در جامعه!

تصویر
مناظره میان احمد بخارایی و محمود صادقی به میزبانی «عبدی مدیا» احمد بخارایی: حدود دو ساعت و نیم با دکتر محمود صادقی اصلاح‌طلب و نماینده‌ی اسبق مجلس گفت‌وشنود چالشی داشتم. ایشان به عنوان عضوی در جبهه‌ی متحد اصلاح‌طلبان، مدافع مشارکت در انتخابات به نفع آقای مسعود پزشکیان بودند و من مخالف مشارکت ایجابی و مدافع «کنش‌گری سلبی»! در این مناظره به این موضوعات پرداختم: تحلیل انتخابات ریاست‌جمهوری ۸ تیر ۱۴۰۳ از چهار منظر: علت فاعلی، علت صوری، علت محتوایی و علت غایی. در تبیین «علت فاعلی» به تاریخ گذشته و سه موضوع اشاره کردم شامل: الف ـ مسیر ناخوشایند نظام سیاسی که «فروپاشی اجتماعی» و بحران مشروعیت سیاسی را تشدید کرده، ب ـ پدیده‌ی «انتصاخابات» در چیدمان نامزدها در انتخابات گذشته مجلس و ریاست‌جمهوری، پ ـ رخ‌نمایی یک «رفراندوم» در آخرین انتخابات مجلس در اسفند ۱۴۰۲ با عدم مشارکت حدود ۶۰ درصد شهروندان. در توضیح «علت صوری» با استناد به شعارها و مواضع تبلیغاتی شش نامزد کنونی، «عدم تمایز معنادار» بین آن‌ها را متذکر شدم. در تحلیل «علت محتوایی» به چهار مؤلفه اشاره کردم شامل: الف ـ هم‌گونی اندیشه‌ای کاند

جامعه‌ی دوقطبی و خشن از شاخص‌های فروپاشی اجتماعی است!

گفت‌وگوی نشریه‌ی دانشجویی وحدت دانشگاه تهران با احمد بخارایی درباره‌ی خشونت فزاینده در جامعه احمد بخارایی: ما اگر بخواهیم آینده را تحلیل کنیم، باید گذشته را مدنظر داشته باشیم. به این معنا که علل و دلایل یک پدیده را بدانیم و سپس احتمال بدهیم که در آینده‌ی نزدیک یا دور چقدر آن دلایل و علل ممکن است که از دسترس خارج یا ترمیم شوند. بنابراین مهم است که ما علل و دلایل خشونت را بدانیم. اینکه تفکیک می‌کنم بین علت و دلیل را در ادامه توضیح خواهم داد. ببینید شما به درستی اشاره کردید که کف خیابان‌ها هم خشونت را می‌بینید، بین دو تا راننده یا در نوع رانندگی؛ در سطح خرد. یا خشونت درون خانواده‌ها هم ممکن است که ببینید. خشونتی که اولیا نسبت به فرزندان‌شان، مرد نسبت به زن یا برعکس در سطح خرد وجود دارد. هر پدیده‌ای در سطح خرد اتفاق می‌افتد تابع سطح میانه است؛ سطح میانه هم تابع سطح کلان است. یعنی شما یک پدیده را (که حالا پدیده مورد نظر ما خشونت است) در سه سطح می‌توانید تحلیل کنید تا یک تحلیل جامع داشته باشید. وگرنه چنانچه تحلیل‌ها در سطح خرد باقی بمانند، فقط ممکن است که نگاه روان‌شناسانه به صحنه بیاید و نگ

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۸): اگر من جای مسعود پزشکیان بودم انصراف می‌دادم!

احمد بخارایی: مقوله‌ی «#انتخابات» در یک بستر دموکراتیک معنادار است نه در یک فضای «یک بام و دو هوا» یعنی «انتصاخابات»! اما گذشته از این موضوع کلی، دکتر #مسعود_پزشکیان در ۵ دوره نماینده‌ی مردم تبریز در #مجلس و نیز نایب‌رئیس اول مجلس دهم بوده است یعنی در طول «#فروپاشی_اجتماعی» در ایران، خودش مستقیم و غیرمستقیم عامل انحطاط بوده است. این پزشک هفتادساله در عالم سیاست، کوته‌قامت است و ربط وثیقی با #اصلاح‌طلبان ندارد اما در یک خطای محاسباتی، جبهه‌ی #اصلاحات از او حمایت کرده است.  بگذریم که بسیاری از کوته‌قامتان در  جبهه‌ی متحد اصلاح‌طلبان، تحلیلی از اوضاع اجتماعی ـ سیاسی ندارند و در این حمایت از پزشکیان فقط خواسته‌اند از قافله عقب نمانند و با استشمام بوی گوشت سوخته تصور کرده‌اند گوشت بره در حال آماده شدن است اما …! پزشکیان چه پاسخی می‌تواند به پرسش‌هایی از این دست داشته باشد: ۱ـ #شکاف_طبقاتی وحشتناک در #جامعه را چگونه تحلیل و درمان می‌کند؟ ۲ـ نقش خودش در روند «فروپاشی اجتماعی» را چگونه ارزیابی می‌کند؟ ۳ـ چه طرحی برای پایان «نفت‌خوری» دارد؟ ۴ـ با #زندانیان مظلوم سیاسی ـ امنیتی چه خواهد کرد و در

⟩ «انتصاخابات» ریاست‌جهموری در بستر «فروپاشی اجتماعی»!

⟩⟩ گفت‌وگوی عبدی مدیا با احمد بخارایی درباره‌ی رفتار جامعه با انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری | ۱۷ خرداد ۱۴۰۳ | پخش گفت‌وگو | | احمد بخارایی: حدود ۹۰ دقیقه پاسخ‌گوی پرسش‌های «عبدی مدیا» بودم و به این موضوعات پرداخته شد: ۱ـ احتمال «کاهش مشارکت» مردم در #انتخابات پیش روی #ریاست‌جمهوری و هم‌گونی این انتخابات با سال ۱۴۰۰، ۲ـ مواضع «#تحول‌جویان» در #عدم_مشارکت در انتخابات و اتخاذ تاکتیک «#کنش‌گری_سلبی» و «نظارت فعال» در بازی عناصر سیاسی در چر‌خه‌ی قدرت با هدف «برجسته‌سازی تضادهای منفعتی متحدان #قدرت و #ثروت»، ۳ـ معنای «#دوقطبی» شدن جامعه‌ی ایران به عنوان مؤلفه‌ی #فروپاشی_اجتماعی، ۴ـ «بن‌بست ایدئولوژیک» برآمده از اتحاد نامیمون قدرت و ثروت، ۵ـ سه مؤلفه: #مشارکت، #اعتماد و #شبکه‌سازی در «#سرمایه_اجتماعی»، ۶ـ تحلیل «#رفتار_رأی‌دهی» در #انتخابات_مجلس و ریاست‌جمهوری در دو دوره‌ی اخیر، ۷ـ چهار پرسش از «کاندیداها» شامل: الف: چگونه می‌خواهید به «نفت‌خوری» پایان بخشید؟ ب: با شکاف دهشتناک طبقاتی چه خواهید کرد؟ پ: با زندانیان مظلوم سیاسی‌ ـ امنیتی در سراسر کشور چه خواهید کرد؟ ت: با مسئله‌ی #حجاب اجباری

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۷): قالی‌باف در سایه!

احمد بخارایی: #محمدباقر_قالی‌باف در #انتخابات_مجلس یازدهم در سال ۱۳۹۸ با حدود ۱۲۶۰۰۰۰ رأی معادل ۱۴ درصد واجدان اعطای #رأی در تهران در دور اول به عنوان نفر اول در بین ۳۰ نماینده‌ی تهران وارد مجلس شد اما او با ریزش شدید در انتخابات #مجلس دوازدهم در اسفند ۱۴۰۲ با حدود ۴۴۰۰۰۰ رأی معادل ۵ درصد صاحبان رأی در تهران به مجلس رفت.پرسش: با وجود این ریزش حدود ۷۰درصدی و با وجود پشت کردن ۹۵درصد از شهروندان تهرانی به او، قالی‌باف به چه امید و هدفی وارد رقابت #انتخابات ریاست‌جمهوری شده است؟پاسخ: به طور قطع #انتخابات_ریاست‌جمهوری به دور دوم می‌رود. در دور نخست در میان کاندیداهایی که #تأیید_صلاحیت شده‌اند ۳ نفر با هم رقابت خواهند داشت: #قالیباف، #جلیلی و #پزشکیان. ۲ تن از این سه به دور دوم خواهند رفت. احتمال این که قالی‌باف در بین این دو نفر باشد زیاد است. اگر رقیب او #سعید_جلیلی باشد که برنده قالی‌باف است زیرا جبهه‌ی پایداری در انتخابات ریاست مجلس شورای اسلامی دوازدهم شکست خورده بود و برخی #اعتدالیون و #اصول‌گرایان بسا او را به جلیلی ترجیح دهند. اگر رقیب قالی‌باف در دور دوم #مسعود_پزشکیان باشد که با وز

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۶): بیدارباش «تحول‌جویان»!

احمد بخارایی:  کاندیداهای ریاست‌جمهوری زیاد شدند. چه کسانی و چرا ذوق‌زده شده‌اند؟ آیا این جماعت کاندیدا که سوابق همگی‌شان روشن است نمی‌دانند که رئیس‌جمهور چه کسی خواهد بود؟ اگر نمی‌دانند، معنایش این است که در این چهل و اندی سال هنوز رشد نکرده‌اند و بنابراین محلی از اعراب ندارند. اگر می‌دانند پس چرا نمایش نامزدی راه انداخته‌اند؟ بگذریم … به نظر می‌رسد بیت رهبری وارد بازی برد ـ برد شده‌است چرا که اختلاف معناداری میان دو نامزد اصلی که رقابت خواهند کرد وجود ندارد، چه علی لاریجانی و چه سهید جلیلی، هر یک پیروز شوند برد واقعی برای نظام سیاسی است. گذشته از این در یک تحلیل روندی، احتمال موفقیت لاریجانی بیش‌تر است زیرا با رد صلاحیت احتمالی بیش از ۹۰‌درصد نامزدها، کسی که از حمایت خاموش اصلاح‌طلبان حکومتی برخوردار خواهد بود لاریجانی است … از این هم بگذریم، آن‌چه مهم است ایفای نقش «تحول‌جویان» در صحنه‌ی انتخابات است. به نظر نمی‌رسد انتخاب بین «بد» و «بدتر»، تاکتیک «تحول‌جویان» باشد زیرا روند تحول‌جویی همواره به بالاتر از سطح «میانه» می‌اندیشد و بین بد و بدتر، تمایزی قائل نیست و از دیگر سو اوضاع ممل

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۵): پرسش‌های «تحول‌جویان» از کاندیداها!

 احمد بخارایی: آقایان کاندیدای ریاست‌جمهوری در ایران پرمسئله، آیا برای این پرسش‌ها پاسخی دارید؟ اگر این سه میلیون و ششصد هزار بشکه نفتی که روزانه به فروش می‌رسد و دلالان را فربه کرده است نبود چه می‌کردید؟ فرض کنید نفت نمی‌داشتیم آیا باز هم کاندیدا می‌شدید؟! تا چه زمانی و طی چه پروسه‌ای می‌توانیم از «نفت‌خوری» رهایی یابیم؟! شما که به هنگام داوطلب شدن در انتخابات ریاست‌جمهوری متعهد می‌شوید تحت هدایت و ولایت و نظارت و امامت «رهبری»، سلوک سیاسی کنید چه برنامه‌ای برای این جامعه دارید که در بستر «فروپاشی اجتماعی» می‌غلطد؟! چگونه می‌خواهید ۹۰ درصد جامعه را روح بخشید در حالی که این ۹۰ درصد، ۱۰ درصد ثروت را در اختیار دارند؟ با آن ۱۰ درصد زالوصفت چه خواهید کرد و چگونه «شکاف طبقاتی» دهشتناک را ترمیم می‌کنید؟ پاسخ شما به دردهای آن بیش از ۷ میلیون مهاجر و فراری از وطن که هر بعدازظهر را با اندوه دوری از خاک سپری می‌کنند چیست؟! با زندانیان سیاسی مظلوم چه خواهید کرد؟! نظرتان راجع به #حجاب تحمیلی چیست؟! اصلاً ۵ پرسش از این ۶ پرسش، پیش‌کش‌تان باد.

مشارکت سلبی در انتخابات ریاست‌جمهوری، چرا؟!

مناظره میان احمد بخارایی و جهان‌بخش محبی‌نیا درباره‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ به میزبانی دیدار نیوز | برگزار شده در ۱۷ خرداد ۱۴۰۳ | دیدگاه احمد بخارایی: مجموعه‌ی #نظام_سیاسی ما خیلی دنبال یکدستی است، بگذاریم عناصر نظام سیاسی بازی کنند. تا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد. در این بازی و تضادهایی که در حوزه #قدرت و #ثروت وجود دارد این تضادها علنی و عیان می شود. فرقی بین #لاریجانی و #قالیباف و #جهانگیری و … نیست. حرف‌های شعاری مردم‌پسند همه می‌زنند ولی تفاوت معناداری ندارند.  من یک سؤال می‌پرسم از نامزدهای انتخاباتی: ما اقتصادمان نفت‌خور است، فرض کنیم اصلاً نفتی وجود ندارد، تو به عنوان کسی که می‌خواهی #رئیس‌جمهور شوی چه طرحی داری برای این مملکت؟  | دیدگاه جهان‌بخش محبی‌نیا:  بخشی از نخبگان ما و #اپوزیسیون ما می‌آیند مخالفت می‌کنند با صندوق #رأی دارند چریک می‌پروند و دارند پارتیزان درست می‌کنند که برای ما جنگ‌های خیابانی رقم بزنند ما از طریق کودتا و جنگ و انقلاب به توسعه نخواهیم رسید. | پخش مناظره | احمد بخارایی: حدود ۹۰ دقیقه با یکی از نمایندگان #مجلس شورا در پنج دوره‌ی انتخا

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۴): «تحول‌جویان» هوشیار باشند!

احمد بخارایی: ۳ سال پیش در ایام انتخابات ریاست‌جمهوری گفتم که هوشیاران در انتخابات مشارکت نمی‌کنند و اجازه می‌دهند توپ در زمین حاکمیت بچرخد تا تضادهای درونی، پخته و متبلور شود. اصلاح‌طلب‌‌های کوچک حکومتی کاندیدا شدند و آقای مهرعلیزاده به نفع آقای همتی کنار رفت و همه‌ی رأی اصلاح‌طلبان حکومتی در حمایت از عبدالناصر همتی دو و نیم میلیون معادل ۴ درصد واجدان اعطای رأی در کشور شد! از این‌که نهایتاً حاکمیت یک‌دست و آقای رئیسی انتخاب شد خوش‌حال بودیم زیرا خرداد ۳ سال بعدش یعنی خرداد ۱۴۰۳ و تضاد منافع و سقوط هلیکوپتر را می‌دیدیم. اینک نیز «تحول‌جویان» با «کنش‌گری سلبی» خود و با عدم مشارکت در انتخابات نمایشی، اجازه می‌دهند عناصر داخل حاکمیت، بیش از پیش در صحنه متحد «قدرت» و «ثروت» بازی کنند و تضاد منافع‌شأن از زیر زمین به هویدایی رسد. در جامعه‌ای که انسداد‌های ساختاری به ویژه در بخش «ایدئولوژی قدرت» وجود دارد باید دقیق و هوشیار بود. جامعه‌ی ما برای برون رفت از بن‌بست‌ها پیچ و خم‌های زیادی را پیش رو دارد!

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۳): بازی انتخابات ریاست‌جمهوری!

احمد بخارایی: کاندیداها دارند زیاد می‌شوند اما قاعده‌ی بازی مشخص است: امثال محمود صادقی (نماینده‌ی تحول‌خواه اسبق مجلس) و محمود احمدی‌نژاد (به ظاهر متحول شده) و وحید حقانیان (مرد قدرت‌مند سابق بیت رهبری) رد صلاحیت می‌شوند. امثال اسحاق جهانگیری و عبدالناصر همتی و محمدمهدی اسماعیلی (وزیر ارشاد دولت رئیسی که نهایتاً صدهزار رأی خواهد داشت!) آمده‌اند تا در دور اول یا دوم به نفع کاندیدای دیگری کنار روند و سهم خود را در دولت آینده تثبیت کنند. علی لاریجانی و سعید جلیلی آمده‌اند تا دو طیف حکومتی را نمایندگی کنند تا هم فال باشد و هم تماشا. یعنی هم شور انتخاباتی ایجاد کنند و  مشارکت را دامن زنند و نظام سیاسی را از تشدید بحران مشروعیت نجات دهند و هم این‌که هم‌چنان دو حوزه‌ی قدرت و ثروت، متحد باقی بمانند. در این میان «تحول‌جویان» ترجیح می‌دهند هم‌چنان ناظر این بازی باشند و با عدم مشارکت در انتخابات، به نظام سیاسی تفهیم کنند که اشکالات، جنبه‌ی ساختاری دارند و نیز «تحول‌جویان» ترجیح می‌دهند هم‌چنان، تضاد در درون عناصر نظام سیاسی دامن‌گستر شود و تقابل جدی در داخل نظام شکل گیرد چرا که با توجه به انسدا

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۲): چرا علی لاریجانی کاندیدا شد؟

احمد بخارایی:  بدون شک با تأیید رهبری، علی لاریجانی برای انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت نام کرد و تأیید هم خواهد شد. به نظر نمی‌رسد از میان کاندیداهای دیگر از طیف اعتدالی یا اصلاح‌طلب‌ (مفاهیم دست‌مالی و از محتوا تهی‌شده) حکومتی کسی تا آخر رقابت در صحنه بماند. آمده‌اند تا به نفع لاریجانی در دور اول یا دوم کنار روند و منافع خود را در دولت آتی تثبیت کنند. چه شده‌است که بخشی از طیف راست و چپ داخل حکومت به نامزدی علی لاریجانی راضی‌اند؟ سوابق ایشان نشان می‌دهد که اهل سیاست‌بازی است و به نظر نمی‌رسد که در مقام یک رئیس‌جمهور در مقابل سیاست‌های ناکارآمد اقتصادی ـ سیاسی بایستد. بنابراین در این آشفته‌بازار داخل کشور که آخرین رئیس‌جمهور و وزیر خارجه‌اش با مرگی ابهام‌برانگیز از صحنه‌ی سیاست حذف شدند و از دیگر سو #نرخ_مشارکت مردم در انتخابات از اهمیت خاصی برای نظام سیاسی برخوردار است پس چه کسی بهتر از علی لاریجانی خنثی و اهل معامله؟! از فردا هم شاهد خواهیم بود که اصلاح‌طلبان حکومتی به سردمداری جرایدی مانند «روزنامه اعتماد» و دیگر «روزنه‌گشایان!» به هم‌سویی با اصول‌گرایان علاقه‌مند به قدرت و ثروت برخیزند

سیاست‌های اجتماعی زیر سایه‌ی تاریک معیشت!

 گفت‌وگوی روزنامه‌ی «آرمان امروز» با احمد بخارایی درباره‌ی نسبت سیاست‌های اجتماعی با ساختار و رویکردهای سیاسی | نمایش گزارش | احمد بخارایی: زمانی که از سیاست‌ها و مطالبات اجتماعی برای چهارسال می‌خواهیم صحبت و آن را مرور کنیم، با مسائل اجتماعی مواجه خواهیم شد. امروزه وقتی می‌گویم «مسائل اجتماعی»، فقر، بی‌کاری، اعتیاد، طلاق و … در ذهن ما تداعی می‌شود یا موضوعی نظیر فرار مغز‌ها و مهاجرت افراد غیر نخبه به میان می‌آید. همان‌طور که شاهد هستیم در این مسائل اجتماعی، موضوعات سیاسی و اقتصادی وجود دارد. زمانی ما از فقر و بی‌کاری سخن می‌گوییم عمدتاً مسائل اقتصادی و آن‌جایی که از مهاجرت صحبت می‌کنیم رنگ و بوی سیاسی به خود می‌گیرد، به نحوی که مدیریت کلان، در اداره‌ی جامعه و در بسیاری از موضوعات کارکرد لازم و مناسب را ندارد. بنابراین چهار خرده‌نظام فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در یک جامعه، در هم تنیده هستند و یک نظام اجتماعی متشکل از این چهار خُرده‌نظام است. ما نمی‌توانیم این‌ها را از یک‌دیگر جدا کنیم و فقط به شکل انتزاعی و در ذهن، قابل تفکیک هستند. این چهار خُرده‌نظام یک برون‌داد دارند و آن چیز

تحقیر انسانیت در ایران!

گفت‌وگوی روزنامه «سپهر غرب» با احمد بخارایی به مناسبت روز جهانی منع #کار_کودکان | نمایش گزارش | احمد بخارایی: "درواقع موضوع #کودکان_کار، یکی از پیامدها، خروجی‌ها و شاخص وضعیت بد #کارگران در ایران است یعنی در مقیاس کلان‌تر، کارگران با مشکل مواجه‌اند. نداشتن #امنیت_شغلی، پایین بودن حقوق و دستمزد، #فرسودگی_شغلی ازجمله مسائلی است که قشر کارگر با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند یعنی به لحاظ شخصیتی با آن‌ها به‌سان یک فرد در جایگاه انسانی رفتار نمی‌شود. برای مثال سال جاری شاهد افزایش 35 درصدی حقوق و دستمزد بودیم و با فرض افزایش 35 درصدی حقوق، حدود 10 تا 11 میلیون تومان به کارگر پرداخت می‌شود که در شهرهای بزرگ این عدد حتی کفاف اجاره مسکن این افراد را هم نمی‌دهد. مهم‌تر از همه این مسائل که دارای جنبه مادی هستند، بعد انسانی قضیه حائز اهمیت است که فرد به‌عنوان کارگر در محیط کار خود منکوب می‌شود و این بدان معناست که آنچه که از انسان در ذهن ما به‌عنوان تعالی و سعادت او مطرح است و در عین حال با واژه کلیدی عدالت در تلاقی است به شدت زیر سؤال رفته، البته این امر مختص ایران نیست اما با شدت بیشتری در محیط‌

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ (۱): تشدید بحران «مشروعیت»!

احمد_بخارایی: ۸ تیر ۱۴۰۳ حدود ۶۰ درصد واجدان اعطای رأی در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت نخواهند کرد زیرا: قرار است فردی شبیه به ابراهیم رئیسی انتخاب (بخوانید: منتصب) شود. به نظر نمی‌رسد سه برابر شدن نرخ دلار در دوره‌ی ۳ ساله گذشته‌ی ریاست‌جمهوری ایشان، چنگی به دل بزند و بلکه دل‌آشوبه می‌آورد. پاشنه آشیل مواضع کاندیدای ریاست‌جمهوری در ایران در نگاه حدود نیمی از شهروندان عبارت از دو پدیده است:  با لایحه‌ی عفاف و حجاب و با پوشش اختیاری چه خواهد کرد؟! زندانیان سیاسی و این مظلومان را چگونه فریادرس خواهد بود؟! آمدن کاندیداهای اعتدالی و اصلاح‌طلب‌ (دو مفهومی که دست‌مالی و از محتوا، تهی شده‌اند) در بهترین شرایط ممکن هم کارساز نخواهد بود زیرا باز هم سرسپرده هستند و نهایتاً حدود ۴ درصد، آمار مشارکت در انتخابات را افزایش می‌دهند.

درنگ | ۸ تیر ۱۴۰۳ آیا یک «رفراندم» خواهد بود؟

تصویر
 

درنگ | افول شدید سرمایه‌ی اجتماعی با عدم مشارکت در انتخابات مجلس!

تصویر

تبدیل شدن مسئله‌ی «حجاب» به یک مسئله‌ی کاملاً امنیتی و سیاسی و پی‌آمدهای مواجهه‌ی حاکمیت با آن در جامعه‌ی ایرانی!

گفت‌وگوی پایگاه خبری ـ تحلیلی «امتداد» (ارگان حزب اتحاد ملت ) با احمد بخارایی درباره‌ی مواجهه‌ی ساختار سیاسی با حجاب و پوشش زنان و دختران | نمایش گزارش | احمد بخارایی: اگر متوجه شویم که نوع مواجهه‌ی نظام سیاسی ما با پدیده‌ی حجاب، چه نوع پدیده‌ای است از عوامل و علل این نوع مواجهه تا پی‌آمدهای آن برای ما روشن خواهد شد.   نوع مواجهه‌ی نظام سیاسی ما با پدیده حجاب، یک مواجهه‌ی شکلی، صوری و سطحی است. به نظر می‌رسد؛ پیش‌فرض نظام سیاسی این است که بحث حجاب هم به مانند عبور و مرور در خیابان‌ها و سر چهارراه‌ها خواهد بود تا یک روز با وضع قانونی، رنگ‌های چراغ راهنمایی و حدود جریمه را با گماشتن یک مامور مشخص کرده و رفت و آمد در آن را به این صورت کنترل کنند.   حال آن‌که، اساساً مسئله‌ای که جنبه‌ی ایدئولوژیک، محتوایی و اعتقادی دارد را نمی‌توان آن را به مانند مالیات یا مقررات راهنمایی و رانندگی به شکل قانون درآورد. به همین دلیل هم، عملاً قابلیت اجرا نداشته و آن دسته از کسانی هم که آن را رعایت نکنند، قانون‌شکن، تلقی نمی‌شوند. این خطا، خطا از مبدأ ـ یعنی نظام سیاسی ـ است. می‌توان به مسئله‌ی حجاب از دو

سرمایه‌ی اجتماعی در بستر فروپاشی اجتماعی در ایران ۱۴۰۳!

تصویر
مناظره میان احمد بخارایی و محسن ردادی درباره‌ی افول سرمایه اجتماعی جمهوری اسلامی | برگزار شده در کانال «حرف نو» | ۱۶ اردی‌بهشت ۱۴۰۳ پخش مناظره:  دیداری  |  شنیداری احمد بخارایی: حدود ۲ ساعت در موضوع «افول شدید سرمایه‌ی اجتماعی در ایران» در اردی‌بهشت ۱۴۰۳ با دکتر ردادی که مواضع اصول‌گرایانه داشتند مناظره و به محورهای زیر اشاره داشتم: تعریف «سرمایه‌ی اجتماعی» در نگاه پاتنام، کلمن، بوردیو و کلاوس افه؛ رابطه‌ی سرمایه‌ی اجتماعی و دموکراسی؛ افول شدید سرمایه‌ی اجتماعی و کاهش اعتماد اجتماعی به نهادها و ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی؛ بیست و پنج شاخص کاهش سرمایه‌ی اجتماعی از جمله: تبدیل ضد ارزش به ارزش، ضعف در بنیان خانواده و آموزش و پرورش و رسانه‌ها و بنیادهای مذهبی، افول سلامت روانی جامعه، کاهش اعتقاد به معاد، نومیدی به آینده، نارضایتی اقلیت‌ها، افزایش دروغ‌گویی، مهاجرت‌ها و فرارها، سیاست‌زدگی دین، نبود احساس امنیت اقتصادی، افزایش اختلاس، امنیتی کردن جامعه و موارد دیگر؛ کاهش شدید میزان مشارکت در انتخابات مجلس شورا به رغم به کار گرفتن همه‌ی اهرم‌ها و فشارهای سیاسی، امنیتی و دینی از سوی نظ

نشست «جایگاه کارگران در ساختمان صلح اجتماعی»

تصویر
برگزار شده از سوی انجمن جامعه‌شناسی ایران (با همکاری گروه‌های جامعه‌شناسی صلح، جامعه‌شناسی سیاسی و جامعه‌شناسی تفسیری) به مناسبت « روز جهانی کارگر » در ۱۳ اردی‌بهشت ۱۴۰۳ با حضور: پرویز صداقت، محمد مال‌جو، احمد بخارایی، بی‌تا مدنی و حسن امیدوار  فایل شنیداری:  بخارایی  |  کل برنامه فایل دیداری:  بخارایی  |  کل برنامه احمد بخارایی: سه نگاه به مقوله‌ی کار و کارگر می‌توان داشت که سه «فهم» را به دنبال دارد: «فهم مشاهده‌ای» و توصیفی مانند این که بگوییم در ۱ می سال ۱۸۸۶ فراخوان اعتصاب سراسری کارگران در امریکا برای کاهش ساعت کار از ۱۴ به ۸ ساعت در میان ۱۲۰۰ کارخانه و کشته شدن تعدادی از کارگران معترض توأم با انفجار به وقوع پیوست. یا این‌که گفته شود حقوق کار از سوی سازمان بین‌المللی کار عبارت است از: آزادی انجمنی، حق چانه‌زنی جمعی، ممنوعیت کار اجباری، حذف کار کودکان، عدم تبعیض در استخدام. «فهم تبیینی» مانند این که بگوییم چرا شورای اسلامی کار در ایران که بنا به قانون در کارگاه‌های بیش از ۳۶ کارگر تشکیل می‌شود با اتحادیه یا انجمن کارگری واقعی تفاوت اساسی دارد، زیرا در این شوراها بیش از نیمی از

درنگ | به کجا چنین شتابان ای نظام سیاسی!

تصویر

نشست «سیاست ورزی فمینیستی با رویکرد تفسیری»

تصویر
با گفت‌وشنود میان احمد بخارایی، بی‌تا مدنی برگزار کننده: انجمن جامعه‌شناسی ایران ، گروه‌های تخصصی «جامعه‌شناسی تفسیری» و «جامعه‌شناسی سیاسی»  | فایل شنیداری | فایل دیداری | احمد بخارایی: چهار رویکرد در جامعه‌شناسی سیاسی به موضوع جنسیت وجود دارد: دفاع حداقلی از حقوق زنان و اصالت کم‌تر رفتار سیاسی زنان نسبت به مردان، انتقاد به تصویر تحریف شده‌ی زنان در رفتارهای سیاسی به ویژه در انتخابات که عمدتاً جنبه‌ی پژوهشی دارد، بررسی‌های فمینیستی درباره‌ی فعالیت سیاسی زنان در چارچوب رویکردهای چهارگانه، سیاست‌ورزی جنسیتی که علاوه بر فعالیت سیاسی زنان به مقاومت مردسالاری و مبارزه‌ی قدرت میان فمینیسم و مردسالاری پرداخته شده است. بنا به اعتقاد گوت و راید با استناد به میزان مشارکت سیاسی زنان نمی‌توان حکم کرد که زنان کم‌تر از مردان از آگاهی سیاسی برخوردارند زیرا معیارهای مشارکت سیاسی مانند عضویت در احزاب و اتحادیه‌های کارگری با علايق و نیازها و فرصت‌های بسیاری از زنان هم‌خوانی ندارد. سیاست‌ورزی فمینیستی تأکید دارد که: زنان در انتخابات مشابه مردان رفتار می‌کنند. زنان در اتحادیه‌ها و احزاب سیاسی عضو هستن