گفت‌وگوی «باریخ نیوز» با احمد بخارایی، جامعه‌شناس درباره‌ی اعتراضات خونین دی ۱۴۰۴ در «اندیشکده آینده‌اندیشی سیمرغ» | منتشرشده در ۰۸ بهمن ۱۴۰۴ | نمایش گزارش | احمد بخارایی: در این گفت‌و‌گوی مفصل اشاره داشتم که با وجود و استمرار خشونت‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی حاکمیت و نظام سیاسی علیه مردمان این سرزمین، در آینده‌ای نه چندان دور شاهد بروز اعتراضات خشونت‌بار نوینی خواهیم بود. ❓ریشه اعتراضات دیماه را چگونه باید واکاوی کرد؟ آیا صرفاً بحث اقتصادی در این وقایع عامل اصلی بود یا موضوعات دیگری هم در آن دخیل بودند؟  قبل از هر چیز باید به این نکته توجه داشت که رخدادهای اجتماعی هیچ‌گاه تک‌عاملی نیستند؛ به بیان دیگر، هیچ پدیده‌ای مونوکوزال نیستند بلکه مالتی‌کوزال، یا چند علیتی است و بر همین اساس وقایع اخیر نیز از این قاعده مستثنی نیستند. ممکن است شروع این رخدادها، جرقه‌ اقتصادی بوده باشد و قیمت ارز، سکه، تورم و ... بر آن تاثیر گذاشته باشد اما این تنها یکی از عوامل بود. عوامل اقتصادی و معیشتی که مدت‌ها گریبان مردم را گرفته بود، همراه با سردرگمی ناشی از نابسامانی‌های اقتصادی گذشته، بستری برای ...

گفت‌وگوی دیدار نیوز با احمد بخارایی درباره‌ی اعتراضات مردم در دی‌ماه ۱۴۰۴ | منتشرشده در ۴ بهمن۱۴۰۴ | نمایش گزارش | احمد بخارایی: برای اینکه بدانیم چرا اتفاق افتاد باید نگاهی به گذشته داشته باشیم و آن را تحلیل کنیم و اینکه حالا باید چه کنیم نگاه به آینده دارد، اما یک موضوع مشخص است و آن هم اینکه هیچ پدیده و اتفاقی مانند اعتراضات تک عاملی نیست و بی شک چند دلیل منجر به بروز حوادث اخیر شد. درست است که جرقه اعتراضات اخیر به باروت مساله اقتصادی و معیشتی خورد، اما به سرعت گسترش پیدا کرد به مسایل سیاسی و اجتماعی کشیده شد و هر چند که انتظار نمی‌رفت ماجرا به اینجا کشیده شود. جامعه و مردم پیام خود را در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری به حاکمیت دادند، مشارکت ۴۰ درصدی در انتخابات مجلس و ۵۰ درصدی در ریاست جمهوری و رای هفت درصدی نمایندگان مجلس حامل این پیام بود که نه مجلس و نه ریاست جمهوری مشروعیت ندارد. جرقه‌ای که به انبار باروت افتاد نشانه اقتصاد ناپایدار است و من تصور می‌کنم که این روند ادامه دارد و در ماه‌های پیش رو قیمت دلار بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان خواهد شد و آنچه واضح است اینکه با ارزپاشی این...

گفت‌وگوی روزنامه «هم‌دلی» با احمد بخارایی به بهانه‌ی بیانیه‌ی جمعی از جامعه‌شناسان در دفاع از اعتراضات مردم در دی ۱۴۰۴ | منتشر شده در ۴ بهمن ۱۴۰۴ | نمایش گزارش  | مجموعه‌ی نظام سیاسی ما نگاه مثبت و معنایی به علم نداشته است. حالا علم، چه در حوزه‌ی جامعه‌شناسی باشد یا اقتصاد یا سیاست، متأسفانه در یک چهارچوب ایدئولوژیک مسائل را طی این بیش از چهار دهه دیده و بررسی کرده است. به همین خاطر هیچ‌وقت اقبالی به سمت جامعه‌شناسان، اقتصاددانان و عالمان علوم سیاسی نبوده و ما طی چهار بند در این بیانیه به موضوعاتی پرداختیم؛ از جمله اعتراضات به حقی که در جریان است و باید به آن توجه شود و این‌ها حق مردم است که اعتراض کنند؛ و ما کنارشان ایستاده‌ایم. در نهایت هم اشاره کردیم که متأسفانه از ظرفیت جامعه‌شناسی در این مملکت استفاده نمی‌شود که این هم بازمی‌گردد به آن نگاه ایدئولوژیکی که در بین نظام سیاسی ما ریشه دوانده و ساختاری شده؛ و گاه این نگاه ایدئولوژیک در حد افراطی به یک توهم نزدیک شده است که متأسفانه گریبان بسیاری از عناصر نظام سیاسی ما را گرفته است.   راجع به بیانیه‌ای که با تأخیر منتشر شد...

| نویسندگان این بیاینه اعلام کردند، به دلیل قطع_اینترنت و عدم دسترسی مردم به منابع خبری این بیانیه با تأخیر در رسانه‌ها منتشر شد. | منتشرشده در دیدارنیوز، ۲۸ دی ۱۴۰۴ | نمایش گزارش | متن بیانیه: ما جمعی از جامعه‌شناسان ایرانی، ضمن تاکید بر حق شهروندی و مدنی ملت ایران در اعتراض به وضعیت اسف‌بار اقتصادی - اجتماعی، و انسداد سیاسی و فرهنگی؛ هرگونه سرکوب صدای جامعه مدنی و خشونت علیه زنان، مردان و کودکان این سرزمین را محکوم می‌کنیم. مسئولیت مدنی و اجتماعی ما با آموخته‌های دانش جامعه‌شناسی به‌عنوان علمی انتقادی، خلاق و تحول‌جو، ما را با تصریح نکات زیر بدین حمایت و همراهی با اعتراضات گروه‌های مختلف ملت ایران؛ رهنمون می‌سازد: انکار و به رسمیت نشناختن اعتراضات با ادبیات امنیتی، واقعیت اجتماعی امروز ایران را بازتاب نمی‌دهد و آن را به لایه‌های درونی و عمیق‌تر هدایت می‌کند تا در فرصتی دیگر سربرآورد. این شیوه رویارویی با اعتراضات بخش گسترده‌ای از ایرانیان، تکرار راهبرد‌های غیرملی و ناکارآمد پیشین است. سرکوب معترضین و مطالبات آنان با ادعای درآمیختگی با خشونت و امنیتی سازی فضا، به معنای سلب حقوق مدنی ...

گفت‌وگوی روزنامه «جهان صنعت» با احمد بخارایی درباره‌ی زمینه‌های «اعتراضات دی ۱۴۰۴» | منتشر شده در ۲۰ دی ۱۴۰۴ | نمایش گزارش  | احمد بخارایی: هیچ پدیده اجتماعی تک‌عاملی نیست. مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دست‌به‌دست هم می‌دهند تا یک رخداد اجتماعی شکل بگیرد. اعتراضات اخیر نیز دارای سابقه و ریشه‌های متعدد است. از منظر اجتماعی، هنگامی که در دانشگاه‌ها حراست نقش اول و آخر را دارد، دانشجویان و اعضای هیات علمی ناراضی هستند و فضا به لحاظ علمی محدود می‌شود. در آموزش و پرورش نیز شرایط با نقدهای جدی رو‌به‌رو است. از بعد سیاسی، بحران در انتخابات‌های اخیر مشهود بوده است؛ در انتخابات مجلس مشارکت زیر ۴۰درصد و در انتخابات ریاست‌جمهوری نهایتا زیر ۵۰درصد بوده است. از نظر اقتصادی، در طول ۱۴دولت و ۱۲مجلس گذشته، شکاف طبقاتی و تبعیض عمیق‌تر شده، گرانی و فقر افزایش یافته و افراد زیر خط فقر بیشتر شده‌اند بنابراین آنچه امروز مشاهده می‌شود، ریشه تاریخی داشته و محصول چند عامل همزمان است. همواره رخدادهای اجتماعی علاوه بر فشارهای ساختاری نیازمند یک جرقه‌ هستند. این جرقه‌ها معمولا جنبه عمو...

گفت‌وگوی پایگاه خبری تحلیلی «فرارو» با احمد بخارایی درباره‌ی علل «اعتراضات و ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴» | منتشر شده در ۱۸ دی ۱۴۰۴ | نمایش گزارش | احمد بخارایی: «یکی از این عوامل بعد سیاسی بود که در انتخابات دیده شد؛ زمانی که مردم با عدم مشارکت در انتخابات مجلس یا مشارکت کم در انتخابات ریاست‌جمهوری، مسئله سیاسی را بروز دادند. مسئله اقتصادی نیز مشکلی عینی و ملموس در هر جامعه‌ای است و در جامعه امروز ایران جامع و واضح است. مشکل اقتصادی زمانی اوج گرفت که مشکل ارز، طلا و دلار به‌صورت بسیار افسارگسیخته و بی‌رویه شروع به افزایش کرد.» «درواقع مشکلات مختلفی وجود داشت؛ از مشکلات جنسیتی و قومیتی تا سیاسی و اجتماعی، و این مشکل اقتصادی حکم جرقه داشت. نمی‌توانیم تاثیر عامل اقتصادی را در بروز اعتراضات کمرنگ ببینیم، اما این اعتراضات تک‌عاملی نیست. به همین خاطر شما در آبدانان مشاهده می‌کنید که وقتی هم قومی‌ها و هم شهری‌ها آسیب می‌بینند یا کشته می‌شوند، اعتراض فراتر از مقوله اقتصاد می‌شود و به همین دلیل، آنان زمانی که به فروشگاه وارد می‌شوند، در حالی که انتظار می‌رفت کیسه‌های برنج را با خود ببرند، آن را به ز...