احمد بخارایی: در ایام جنگهای سهگانه در ماههای اخیر در ایران، جمهوری اسلامی توانست انواع امنیت را به حالت تعلیق درآورد و فقط «تهدید وجودی» را برجستهسازی کند. در این میان نقش رسانههای حکومتی به ویژه صدا و سیما بیبدیل و خاص بود. بنابراین حساسیتها نسبت به انواع تنشهای امنیتی در ایام جنگ در جامعه کاهش پیدا کرد اما عادیسازی نشد.
برخی به غلط و به خطا این حالت و این تابآوری را به «انسجام اجتماعی» تعبیر کردند حال آنکه انسجام اجتماعی به معنای پویایی جامعه و ارتباط متقابل اعضای جامعه و نهادها در یک بستر توسعهمحور است. این گونه نیست که «شور» و «هیجان» ناشی از جنگ در بستر «ایدئولوژی مذهبی» را بتوان «همبستگی اجتماعی» تعبیر کرد. همبستگی اجتماعی دارای ریشههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است که پیآمدهای توسعهمحور و پویا برای جامعه دارد و همهی قشرها را در بر میگیرد که صد البته با شور و هیجان حسینی در ایام جنگهای سهگانهی اخیر تفاوت ذاتی دارد.
در ایام پس از جنگ، تنشهای امنیتی اعم از :فردی، جمعی، روانی، اقتصادی و ذهنی بروز و ظهور خواهند داشت و کنش جدیدی شکل خواهد گرفت که قطعاً منتقد «حاکمیت درمانده» خواهدبود. بدون شک درگیری جامعه با سه وضعیت جنگی منجر به نوعی «فرسایش اجتماعی» گردیده و امنیت توسعهبنیان با تهدید جدی مواجه شدهاست.
در دوران پس از جنگ، روایتسازیهای رسانهی حکومتی کارساز نخواهدبود و دورهی پایان «جنگ روایتی» است. دورهی جدیدی آغاز خواهدشد که با توجه به فشارهای سنگین اقتصادی، «تابآوری» جامعه اندک خواهدبود.